دوره 12، شماره 3 - ( پاییز 1404 )                   جلد 12 شماره 3 صفحات 2045-2032 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Ali-Hassanzadeh M, Kalantar K, Ashrafi M R, Rashidi S. Key Common Proteins and Pathways in Prevalent Parasitic Protozoa: Insights from Comparative Proteomics. J Jiroft Univ Med Sci 2025; 12 (3) :2032-2045
URL: http://journal.jmu.ac.ir/article-1-897-fa.html
علی حسن زاده محمد، کلانتر کوروش، اشرافی محمدرضا، رشیدی سجاد. پروتئین‌ها و مسیرهای مشترک کلیدی در بیولوژی و بیماری‌زایی تک‌یاخته‌های انگلی شایع: چشم‌اندازی از مطالعات پروتئومیکس مقایسه‌ای. مجله دانشگاه علوم پزشکی جیرفت. 1404; 12 (3) :2032-2045

URL: http://journal.jmu.ac.ir/article-1-897-fa.html

پروتئین‌ها و مسیرهای مشترک کلیدی در بیولوژی و بیماری‌زایی تک‌یاخته‌های انگلی شایع: چشم‌اندازی از مطالعات پروتئومیکس مقایسه‌ای
محمد علی حسن زاده1 ، کوروش کلانتر2 ، محمدرضا اشرافی3 ، سجاد رشیدی4
1- استادیار، گروه ایمنی شناسی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جیرفت، جیرفت، ایران
2- دانشیار، گروه ایمنی شناسی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران، مرکز تحقیقات بیماری های خود ایمن، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران
3- ستادیار، مرکز تحقیقات پزشکی مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی خمین، خمین، ایران، استادیار، گروه علوم پایه، دانشگاه علوم پزشکی خمین، خمین، ایران
4- ستادیار، مرکز تحقیقات پزشکی مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی خمین، خمین، ایران، استادیار، گروه علوم پایه، دانشگاه علوم پزشکی خمین، خمین، ایران ، sajad.rashidi@khomeinums.ac.ir
چکیده:   (5 مشاهده)
مقدمه و هدف: تک‌یاخته‌های انگلی از رده‌های اپیکمپلکسا (مانند پلاسمودیوم فالسیپاروم و توکسوپلاسما گوندی) و تریپانوزوماتیدا (مانند گونه ­های لیشمانیا)، مسئول ایجاد بیماری‌های مهمی همچون مالاریا، توکسوپلاسموز و لیشمانیوز هستند. این مطالعه مروری با هدف شناسایی و یکپارچه‌سازی استراتژی‌های مولکولی مشترک در میان این انگل‌ها انجام شده است.   
روش ­کار: برای این منظور، یافته‌های کلیدی از مقالات مروری پروتئومیکسی منتشر شده در زمینه‌های تغییرات پس از ترجمه، کاندیداهای واکسن و تشخیصی، و تغییرات پروتئومی سلول‌های آلوده، استخراج و به روش روایی مورد تحلیل مقایسه‌ای قرار گرفتند.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد با وجود تفاوت‌های مورفولوژیک و تفاوت در چرخه‌های زندگی، این انگل‌ها برای بقا در محیط پرتنش میزبان، به مجموعه‌ای از مسیرهای سلولی و مولکولی حفاظت‌شده و مشترک متکی‌اند. پروتئین‌های شوک حرارتی Heat Shock Proteins (HSPs)، آنزیم‌های متابولیک کلیدی با عملکردهای چندوجهی (مانند انولاز)، سیستم‌های تغییرات پس از ترجمه ­ای Post Translational Modifications (PTMs) مانند کینازهای وابسته به کلسیم و N-میرستویل ترانسفراز، پروتئازها و پروتئین‌های سطحی/ترشحی مانند Apical Membrane Antigen 1 (AMA1)، ساختارها و استراتژی‌های حیاتی مشترکی را تشکیل می‌دهند.
نتیجه‌گیری: تمرکز بر این اهداف مشترک، دریچه‌ای نوین به سوی طراحی مهارکننده‌های وسیع‌الطیف و توسعه واکسن‌های چندظرفیتی مبتنی بر آنتی‌ژن‌های حفاظت‌شده می‌گشاید. با این حال، تفاوت‌های ریزساختاری در اهداف مشترک و چالش تحویل دارو به بافت‌های مختلف، از موانع پیش‌روی این استراتژی هستند. از این رو، تمرکز بر اختلافات ساختاری دقیق بین انگل و میزبان و به‌کارگیری فناوری‌های مدل‌سازی پیشرفته، کلید طراحی مداخلات مؤثر و ایمن خواهد بود.
واژه‌های کلیدی: پروتئومیکس مقایسه‌ای، اهداف دارویی مشترک، تغییرات پساترجمه‌ای، انگل‌های تک‌یاخته‌ای، واکسن چندظرفیتی، پلاسمودیوم فالسیپاروم، توکسوپلاسما گوندی، لیشمانیا
متن کامل [PDF 1293 kb]   (4 دریافت)    
نوع مطالعه: مروری | موضوع مقاله: علوم پزشکی / ايمونولوژي و بيولوژي
دریافت: 1404/4/19 | پذیرش: 1405/7/11 | انتشار: 1404/9/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله دانشگاه علوم پزشکی جیرفت می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Jiroft University of Medical Sciences

Designed & Developed by : Yektaweb