fa مروری بر نقش و اهمیت کژدم‌ها در باورهای گذشته ایرانیان علوم پزشکی/ حشره شناسی پزشکی Medical Sciences/Medical Entomology مروری Review <p dir="RTL"><strong>مقدمه: </strong>کژدم‌ها جانورانی هستند که از دوران گذشته به دلیل داشتن نیش زهری مورد توجه انسان بوده‌اند و نگاه متفاوت به این بندپایان سبب ایجاد باورهای درست یا نادرست در مورد آن‌ها شده است. بررسی این باورها در نحوه نگرش، تصورات و دیدگاه‌های دینی ایرانیان در گذشته‌های دور هدف این مطالعه است.</p> <p dir="RTL"><strong>روش کار:</strong> این مطالعه به روش مروری انجام گرفت و با توجه به واژه‌های کلیدی کژدم، درمان گزش آن‌ها و نقش آن‌ها در باورها و نقش‌مایه انسان و کژدم، از میان 70 عنوان، 42 عنوان موجود در پایگاه‌های اطلاعاتی مانند: <span dir="LTR">,SID</span> <span dir="LTR">Web of Science Medline ,Ovid ,PubMed</span> و هم‌چنین کتاب‌های چاپ شده در این زمینه انتخاب و به تجزیه و تحلیل آن‌ها پرداخته شد.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته‌ها:</strong> کژدم‌ها به دلیل داشتن نیش زهری و دردناک و گاهی مرگ‌آور توجه بیشتری را در بین جانوران در تاریخ پزشکی و فرهنگ ایرانیان به خود جلب کرده‌اند، در بعضی از منابع به‌ عنوان نماد قدرت و توانمندی و نگاهبانی از مردم مورد توجه بوده‌اند بطوریکه در آثار تاریخی به جا مانده از پیشینیان در سرتاسر جغرافیای فرهنگی و تاریخی ایران به فراوانی یافت می‌شوند.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه‌گیری: </strong>می‌توان گفت که نقش کژدم به دلیل نیش دردناک و گاها کشنده در باورها، واقعیت‌ها، تحلیل آداب و رسوم و ایجاد آن نقش مهمی داشته است، این نقش در مواردی واقع‌گرایانه بوده است و در مواردی با اوهام ترکیب شده و نادرست است.</p> <p dir="RTL"></p> <p dir="RTL"><strong>کلیدواژه‌ها:</strong> کژدم، اهمیت پزشکی، باورها، ایران باستان</p> <p dir="RTL"></p> <p></p> <p><strong>Introduction:</strong> Scorpions are creatures under attention from the past due to their poisonous sting and various imaginations established true or false beliefs about these arthropods so this study has been carried out to clarify these theories, imaginations and Iranian religious views.</p> <p><strong>Methods:</strong> this review was prepared based on keywords like scorpion, cure of their bites, their role on beliefs and reciprocal action of human- scorpion. Through 70 titles, it has been analyzed 42 of them which were present in databases like SID, Ovid Medline, Pub Med, Web of Science and published books in this field.</p> <p><strong>Results:</strong> In history of medicine and human culture scorpions are in center of attention more than any creature due to having painful and occasionally fatal poisonous sting. Sometimes they were under attention because they were known as symbol of strength and protection so that we find them ordinary in monuments remained from ancient geography of Iran.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> <a name="_GoBack">It is found that </a>scorpions play an important role in beliefs, reality and traditions of Iran for their painful and sometimes fatal sting. As a result this role sometimes is based on reality and sometimes has combined with delusions and is not true.</p> <p></p> <p style="margin-left:72.0pt;"><strong>Keywords:</strong> scorpion, Medical importance, Beliefs, ancient Iran</p> <p></p> <p></p> <p></p> کلیدواژه‌ها: کژدم, اهمیت پزشکی, باورها, ایران باستان Keywords: scorpion, Medical importance, Beliefs, ancient Iran 23 30 http://journal.jmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-20&slc_lang=fa&sid=1 Rouhullah Dehghani روح اله دهقانی 1003194753284600889 1003194753284600889 No Social Determinants of Health (SDH) Research Center and Department of Environment Health, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran. مرکز عوامل اجتماعی موثر بر سلامت و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران. Afsaneh Hashemi افسانه هاشمی 1003194753284600890 1003194753284600890 No Veterinarian medicine ,Head Office of Veterinary Khorasan Razavi province, Mashhad, Iran. سازمان دامپزشکی خراسان رضوی ، مشهد، مشهد، ایران. Samad Hosseini صمد حسینی 1003194753284600891 1003194753284600891 No Rural Corporative Organization Of Khorasan Razavi province, Mashhad, Iran. سازمان تعاون روستائی خراسان رضوی ، مشهد، مشهد، ایران. Ashraf Mazaheri Tehrani اشرف مظاهری تهرانی 1003194753284600892 1003194753284600892 No Professor, Social Determinants of Health (SDH) Research Center and Department of Environment Health, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran. مرکز عوامل اجتماعی موثر بر سلامت و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران. Faezeh Ghadami فایزه قدمی 1003194753284600893 1003194753284600893 No Professor, Social Determinants of Health (SDH) Research Center and Department of Environment Health, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran. مرکز عوامل اجتماعی موثر بر سلامت و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران. Esmail Charkhloo اسماعیل چرخلو echarkhloo@jmu.ac.ir 1003194753284600894 1003194753284600894 Yes Department of Environment Health, Jiroft University of Medical Sciences, Jiroft, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جیرفت، جیرفت، ایران.